Erişkinlerde akut lösemi: AML ve ALL

Akut lösemi kemik iliğinde başlar: olgunlaşmamış kan hücreleri, yani blastlar, olgunlaşmadan çoğalır ve normal üretimi baskılar. Sonuç, çoğu hastayı hekime getiren tablodur: anemiye bağlı yorgunluk, çalışan beyaz hücre eksikliğine bağlı enfeksiyonlar, düşük trombosite bağlı morluk ya da kanama.

Erişkinlerde iki ana biçimi vardır. Akut miyeloid lösemi (AML) miyeloid seriden köken alır ve ikisi arasında daha sık görülenidir; akut lenfoblastik lösemi (ALL) lenfoid seriden köken alır, çocuklarda daha sık olmakla birlikte erişkinlerde de görülür.

Tanı nasıl konur

Şüpheyi genellikle bir kan sayımı uyandırır, ama tanı kemik iliğinde konur. İlik aspirasyonu ve biyopsisi blast oranını gösterir, akım sitometrisi türünü belirler, sitogenetik ve moleküler testler ise içlerindeki kromozom ve gen değişikliklerini arar.

Bu genetik sonuçlar bir formalite değildir. AML'de FLT3 ya da NPM1 mutasyonları gibi değişiklikler, ALL'de Philadelphia kromozomu hem tedaviyi hem de nakil kararını değiştirir.

Aşamalı tedavi

Tedavi, lösemiyi remisyona, yani ilikte blastların artık görülmediği noktaya getirmeyi amaçlayan yoğun bir kür olan indüksiyonla başlar. Ardından, mikroskobun görebildiği eşiğin altında kalan lösemi hücrelerini temizlemeyi hedefleyen konsolidasyon gelir.

Hedefe yönelik ilaçlar artık kemoterapinin yanında yer alır: FLT3 mutasyonlu AML'de FLT3 inhibitörleri, Philadelphia pozitif ALL'de tirozin kinaz inhibitörleri, yaşlı ya da genel durumu daha zayıf AML hastalarında daha az yoğun kombinasyonlar. Ölçülebilir kalıntı hastalık testi remisyonun ne kadar derin olduğunu gösterir.